MediaOnline Magazine

Thứ Năm ngày 19 tháng 9 năm 2019
Thứ Năm ngày 19 tháng 9 năm 2019

Siêu thị số E-Magazine

Dùng trí tuệ nhân tạo chẩn đoán ung thư, dự báo lũ, giải quyết các vấn đề của xã hội

Dùng trí tuệ nhân tạo chẩn đoán ung thư, dự báo lũ, giải quyết các vấn đề của xã hội
July 11
07:12 2019

 

Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence, AI) đang ngày càng bước sâu hơn vào đời sống con người với các ứng dụng rất đa dạng giúp giải quyết các vấn đề của xã hội. Chẳng hạn như AI có thể giúp chẩn đoán sớm ung thư, dự báo lũ, bảo vệ rừng mưa, cải thiện quản lý chất thải nhựa, hỗ trợ người điếc/khiếm thính, phát hiện sâu bệnh trên cây trồng. Những nghiên cứu đột phá về trí tuệ nhân tạo này đã được công bố tại sự kiện Solve with AI (Giải quyết với AI) do Google tổ chức tại Tokyo (Nhật Bản) ngày 10-7-2019.

Jeff Dean tại Solve with AI ở Tokyo ngày 10-7-2019.

Jeff Dean, Thành viên cao cấp của Google Fellow, Trưởng bộ phận Google AI, mở đầu cho sự kiện Solve with AI bằng nhận định:

“Chúng tôi tin rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp xử lý các thách thức khó khăn về xã hội và môi trường đặt ra trong thời đại của chúng ta như trong các lĩnh vực về y tế, dự báo thảm họa, bảo vệ môi trường, nông nghiệp hay bảo tồn văn hóa.”

Sự kiện Solve with AI tại Tokyo có sự góp mặt của các nhà khoa học như Jeff Dean, người dẫn dắt Google AI, cùng các đồng sự là các giám đốc sản phẩm tại Google AI gồm Lily Peng (Google AI Healthcare), Sagar Savla (Google AI Research), Julie Cattiau, và Sella Nevo cùng một số chuyên gia khách mời Topher White (Rainforest Connection), Raghu Dharmaraju (Wadhwani Institute for AI), Febriadi Pratama (Gringgo), Tarin Clanuwat (CODH). Nó đã giới thiệu đến giới báo chí truyền thông trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (APAC) những thông tin mới nhất về AI, các đột phá trong nghiên cứu và ứng dụng AI trong các lĩnh vực đời sống và phát triển của nhân loại.

Tại Google, phần lớn nghiên cứu về AI tập trung vào Máy học (Machine Learning / ML), một dạng khoa học máy tính mới từ AI hướng đến việc lập trình giúp một máy điện toán có thể tự học qua quá trình vận hành để ngày càng thông minh hơn theo thực tế sử dụng, được cho là sẽ dễ hơn việc trực tiếp lập trình cho nó thông minh. Với Máy học, các máy điện toán giờ đây có thể Nhìn, Nghe, NóiHiểu.

Google nhấn mạnh họ có những Nguyên tắc Trí tuệ Nhân tạo tạo thành một bảng quy tắc đạo đức, hướng dẫn sự phát triển và sử dụng AI trong các nghiên cứu, các ứng dụng và các dịch vụ của mình. Google đã xem xét hơn 100 dự án dựa trên những nguyên tắc này, huấn luyện hàng ngàn nhân viên Google về tính minh bạch Máy học. Google đang có những nghiên cứu tích cực trong lĩnh vực quyền riêng tư, bảo mật và công bằng, và đã phát triển một hình thái mới của Máy học gọi là Học Liên kết (Federated Learning).

Không còn là viễn cảnh xa vời, sự kiện Solve with AI cho thấy cách mà AI có thể giúp ích cho xã hội. Chương trình AI for Social Good được bắt đầu, tập trung vào hai trọng tâm: Nghiên cứu và Kỹ thuật (nghiên cứu cách thức ứng dụng nghiên cứu Máy học tạo tác động tốt đến các vấn đề xã hội, nhân loại và môi trường), và Trao quyền cho những người khác để xử lý các vấn đề lớn (Google cung cấp các công cụ như TensorFlow, các khóa huấn luyện như ML Study Jam để giúp mọi người xử lý các vấn đề. Google AI Impact Challenge là một trong những hoạt động này).

AI xử lý các vấn đề của con người, xã hội và môi trường

Một trong những dự án tận dụng khả năng của AI có sức ảnh hưởng lớn đó là Google Flood Forecasting Initiative do chuyên gia Sella Nevo dẫn dắt, cung cấp các dự báo và cảnh báo lũ có độ phân giải cao với độ chính xác cao tại các quốc gia đang phát triển. Lũ lụt ảnh hưởng đến 250 triệu người trên thế giới hàng năm, phá hủy nhiều tài sản và gây thiệt hại hàng tỷ USD. Tuy nhiên, phần lớn tác hại của chúng cũng có thể phòng ngừa được. Theo các chuyên gia, các hệ thống cảnh báo sớm có thể ngăn chặn hơn một phần ba số người thiệt mạng và thiệt hại về kinh tế.

Sella Nevo tại Solve with AI ở Tokyo ngày 10-7-2019. Ông dẫn dắt dự án Google Flood Forecasting Initiative. Ông còn là giảng viên về An toàn thông tin tại Đại học Tel Aviv (Israel).

Một lĩnh vực đang có những bước tiến lớn trong việc ứng dụng AI đó là y tế. Giám đốc sản phẩm Google Health, nữ Tiến sĩ Lily Peng đã có bài trình bày ấn tượng tại sự kiện Solve with AI về khả năng ứng dụng AI trong việc trợ giúp sàng lọc và phân loại bệnh võng mạc đái tháo đường, và phát hiện ung thư phổi và ung thư vú. Nghiên cứu của Lily Peng về bệnh võng mạc tiểu đường (diabetic retinopathy) đã được ứng dụng tại bệnh viện mắt Aravind (Madurai, Ấn Độ) cho kết quả khả quan, giúp các bác sĩ tiết kiệm thời gian phân loại và gia tăng được số lượng sàng lọc.

Tiến sĩ Lily Peng, Giám đốc sản phẩm Google Health, tại Solve with AI ở Tokyo ngày 10-7-2019.

Kiểm tra mắt bằng thuật toán AI tại Bệnh viện Mắt Aravind Eye Hospital (Ấn Độ).

Hồi trung tuần tháng 12-2018, tại hội nghị AI for Social Good Summit ở Bangkok (Thái Lan) do Google và Ủy ban Kinh tế và Xã hội Liên Hiệp Quốc Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific, UNESCAP) tổ chức, Google đã công bố trở thành đối tác với Bệnh viện Rajavithi thuộc Bộ Y tế Thái Lan để tiến hành một chương trình tiên phong dùng AI tầm soát bệnh võng mạc tiểu đường ở Thái Lan, nơi chỉ có khoảng 1.400 bác sĩ nhãn khoa phục vụ cho khoảng 5 triệu bệnh nhân tiểu đường.

Ứng dụng AI để tầm soát bệnh võng mạc tiểu đường ở Thái Lan.

Trong khi đó, ung thư phổi gây ra nhiều cái chết nhất trong các loại ung thư, chiếm 3% tỷ lệ tử vong hàng năm trên toàn thế giới. Việc chẩn đoán sớm có thể giúp ích nhiều cho quá trình điều trị, nhưng hơn 80% ca ung thư phổi không được phát hiện sớm. Ứng dụng AI, một mô hình Máy học phân tích các bản CT và dự đoán các khối u phổi ác tính, có thể giúp phát hiện sớm thêm 5% trường hợp ung thư phổi.

Tương tự đối với ung thư vú, hiện nay các bác sĩ phải lấy mẫu mô của các hạch bạch huyết của bệnh nhân để xem ung thư có lan rộng không, và một slide bệnh án có thể có tới 10 GigaPixel, điều này có thể ví như tìm kiếm một cây kim trong đống cỏ khô. Các nhà khoa học ứng dụng AI bằng một mô hình Máy học (Machine Learning) để phát hiện các tổn thương trong hình ảnh bệnh lý, hỗ trợ các bác sĩ phát hiện di căn ung thư vú. Mô hình của Google Health đã có thể tìm thấy 95% các tổn thương tiền ung thư (so với 73% được phát hiện bởi các nhà nghiên cứu bệnh học), nhưng nó cũng phát hiện ra nhiều “cảnh báo giả dương tính” hơn so với các bác sĩ.

Tiến sĩ Lily Peng giới thiệu những ứng dụng AI trong y tế tại sự kiện Solve with AI do Google tổ chức tại Tokyo, Nhật Bản ngày 10-7-2019.

Ứng dụng Live Transcribe cũng là một minh chứng cho việc AI giúp xử lý vấn đề của con người và xã hội, giúp phiên âm trực tiếp giọng nói và âm thanh sang văn bản, hỗ trợ 70 ngôn ngữ với mức độ chính xác cao để những người điếc hoặc khó nghe có thể tham gia giao tiếp trong các cuộc trao đổi trong cuộc sống. Bên cạnh đó là Project Euphonia, dự án ứng dụng AI để cải thiện sản phẩm dành cho người nói kém do tác động của các bệnh như Parkinson, ALS.

Trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp ích cho con người và xã hội mà còn là công cụ giúp bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường thiên nhiên. Các ứng dụng AI của những nhà khoa học thuộc Google AI còn phải kể đến dự án bảo vệ rừng mưa tại Indonesia, bảo vệ động vật quý hiếm thông qua hợp tác với NOAA (Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ) trong chương trình theo dõi loài cá voi lưng gù, quản lý chất thải nhựa tại Indonesia, hay phát hiện sâu bệnh trên cây trồng ứng dụng tại Ấn Độ… Đây là những bước tiến lớn đã và đang đem lại những tác động tích cực, thúc đẩy những bước đột phá lớn hơn. Có một thực tế rõ ràng là trí tuệ nhân tạo (AI) đang góp một phần lớn trong sự tiến hóa của nhân loại.

Dự án quản lý chất thải nhựa ở Indonesia Gringgo Indonesia Foundation trong khuôn khố Google AI Impact Challenge.

Dự án Gringgo thông qua ứng dụng với sức mạnh nhận diện hình ảnh bằng AI giúp phát hiện các chất thải nhựa trong các đống rác.

Ứng dụng AI để phát hiện sớm các mầm sâu bệnh trên cây trồng ở Ấn Độ.

MEDIAONLINE

+ Dữ liệu và ảnh do Google cung cấp.