Sản lượng PC xuất xưởng trên toàn cầu giảm mạnh hơn 20% trong quý 3-2026 do khan hiếm chip nhớ

Thị trường PC tiếp tục bị ảnh hưởng vì tình trạng khan hiếm chip nhớ kéo dài trên toàn cầu. Theo hãng nghiên cứu thị trường IDC Global, lượng xuất xưởng máy tính cá nhân (PC) trên toàn cầu trong quý 3-2026 đã giảm 20,1% so với cùng kỳ năm trước, tương đương mức sụt giảm 15,8 triệu chiếc. Mức giảm này nghiêm trọng hơn nhiều so với mức giảm 3,8% ghi nhận trong quý trước đó. Con số này cũng thấp hơn 9,1% so với quý 2-2026. Nhiều công ty nghiên cứu đã đưa ra cảnh báo về tình trạng này từ cuối năm 2025; trong đó, IDC dự báo thị trường PC có thể thu hẹp tới 9%, với phân khúc giá rẻ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Trang công nghệ Tom’s Hardware cho biết: Một số chuyên gia ước tính rằng tình hình này sẽ không thể được cải thiện cho đến năm 2029. Bạn đọc của trang này cũng cho biết họ sẽ không nâng cấp PC của mình trong 2 năm tới.

Tình trạng khan hiếm chip nhớ này bắt nguồn trực tiếp từ sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI, khi các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscaler) đổ nguồn vốn khổng lồ vào HBM (High Bandwidth Memory, bộ nhớ băng thông cao) – loại linh kiện thiết yếu để hỗ trợ các GPU AI. Điều này đã khiến các nhà sản xuất bộ nhớ chuyển hướng sang công nghệ này, làm giảm năng lực sản xuất dành cho các loại bộ nhớ phục vụ người dùng phổ thông. Điển hình là hãng Micron vào cuối năm 2025 đã công bố khai tử thương hiệu RAM và SSD Crucial để tập trung nguồn lực cho việc sản xuất bộ nhớ cao cấp giá cao phục vụ trung tâm dữ liệu. Trong bối cảnh các nhà sản xuất máy tính phải cạnh tranh gay gắt để giành lấy nguồn cung chip nhớ đang ngày càng khan hiếm, giá bộ nhớ đã tăng tới 500%. Ví dụ, giá của bộ nhớ RAM DDR5 dung lượng 128GB hiện lên tới 3.399 USD, thậm chí xấp xỉ 4.000 USD. (Theo trang Pangoly, vào đầu năm 2024, 1 bộ kit DDR5 128GB có giá khoảng 400-500 USD).

Cũng phải ghi nhận tình trạng bộ nhớ trên thị trường bị khan hiếm do nhiều nhà sản xuất chủ trương tăng cường dự trữ hàng hóa vào quý 2-2026 nhằm đón đầu tình trạng giá cả tăng cao do thiếu hụt nguồn cung.

Cây bút công nghệ Jowi Morales viết trên Tom’s Hardware rằng: Ba nhà sản xuất PC hàng đầu chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bở tình hình khan hiếm chip nhớ: lượng xuất hàng của Lenovo giảm 22,6%; HP giảm 30,9% và Dell giảm 25%. Đây là 3 hãng dẫn đầu thị trường PC toàn cầu (Lenovo hiện chiếm thị phần 23,8%; HP 16,5% và Dell 12,1%). Trong khi đó, lượng xuất hàng của Apple giảm 11,3% và ASUS giảm 8,6%, còn các hãng khác trên thị trường ghi nhận mức giảm 14% so với cùng kỳ năm 2025.

Trang Tom’s Hardware cho biết: Các tên tuổi lớn khác trong ngành nhận định rằng tình hình khan hiếm chip nhớ cho người dùng đầu cuối sẽ không khả quan hơn trong vài năm tới. Micron, nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới, đã từ một nhà sản xuất chip nhớ thông dụng thành nhà cung cấp chip nhớ hàng đầu cho lĩnh vực AI. Hồi tháng 3-2026, tỷ phú Sanjay Mehrotra, CEO của Micron, cho biết Micron chỉ có thể đáp ứng từ 50% đến 75% nhu cầu của khách hàng. Hãng đã chủ động điều chỉnh tiến độ xây dựng các nhà máy sản xuất chip mới tại Idaho và New York để bảo đảm nguồn cung không vượt quá nhu cầu thị trường đang tăng mạnh nhờ vào sự phát triển như vũ bão của trí tuệ nhân tạo.

Nhưng cũng có những quan điểm trái ngược. Điển hình như ông Jason Chen, CEO của nhà sản xuất PC Acer, cho rằng những lo ngại này chỉ là chiêu trò thổi phồng nhằm bảo vệ biên lợi nhuận cho các nhà sản xuất chip nhớ. Ông dự báo giá PC sẽ giảm vào nửa sau năm 2027 khi năng lực sản xuất chip nhớ của Trung Quốc đi vào hoạt động, và chỉ những linh kiện cao cấp như RAM LPDDR5X-9600 hay các dòng CPU chuyên dụng như NVIDIA N1 và N1X mới tiếp tục rơi vào tình trạng khan hiếm.

J.M.T.H.