Mùa Chay Thánh 2026 đến với người Công giáo từ thứ Tư lễ Tro 18-2-2026. Nhưng do ngày đó trùng với ngày Mùng Hai Tết Bính Ngọ 2026, Hội đồng Gíam mục Việt Nam, với sự chuẩn thuận của Tòa Thánh Vatican, đã cho dời ngày cử hành lễ Tro và giữ chay kiêng thịt sang ngày thứ Sáu 20-2-2026 (mùng Bốn Tết). Và điều này chỉ áp dụng với Giáo hội ở Việt Nam. (Tuy dời ngày lễ Tro qua thứ Sáu, nhưng mùa Chay vẫn bắt đầu từ ngày thứ Tư 18-2-2026).

Lễ Tro 2026 là một ngày lễ Tro hiếm hoi được cử hành không phải vào ngày thứ Tư như trong Giáo lịch.

Ảnh từ Internet. Thanks.

Thiệt tình, ngày mùng Hai Tết mà giữ chay kiêng thịt thì thiệt là khó cho con người – Chúa cũng phải du di. Mà cũng thiệt tình, giữ chay kiêng thịt ngày thứ Sáu này cũng vẫn cực kỳ khó, do mới mùng Bốn Tết, thịt thà bánh trái ăn Tết còn đầy ra đó như trêu ngươi. Có lẽ, đây chính là dịp để bọn ma quỷ satan ra sức rù quến cám dỗ con người và đồng thời cũng là dịp để thử thách sự kiên định của những người con của Thiên chúa.

Người Công giáo không phải “ăn chay” mà là “giữ chay”. Theo Giáo luật, trong ngày giữ chay, tín hữu chỉ được ăn một bữa no (chọn bữa nào cũng được), còn những bữa khác chỉ được ăn chút ít để bụng còn đói. Trong ngày giữ chay không được ăn vặt giữa các bữa ăn, cụ thể là không được ăn các loại thức ăn “đặc” như bánh kẹo,… nhưng thức ăn lỏng (trà, nước trái cây, sữa…) có thể được dùng bất cứ lúc nào. Theo Điều 1252 của Bộ Giáo luật hiện hành, tất cả mọi Kitô hữu, từ tuổi thành niên (nghĩa là trọn 18 tuổi) cho đến khi bắt đầu được 60 tuổi (nghĩa là cho đến hết 59 tuổi) đều buộc phải giữ chay. Những người bắt đầu 60 tuổi trở lên thì được miễn khỏi giữ chay, nhưng vẫn phải giữ luật kiêng thịt.

Luật kiêng thịt buộc các tín hữu từ 14 tuổi trọn cho đến mãn đời. Tuy nhiên, những ai vì lý do sức khỏe (người đau bệnh, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú); và những người lao động chân tay làm công việc đòi hỏi sức lực  (thí dụ làm trong hầm mỏ) cần phải ăn thịt, hoặc những ai không được chủ cho ăn một thức ăn nào khác (như người giúp việc nhà)thì không buộc giữ luật kiêng thịt này. Kiêng thịt thì chỉ không được ăn các loài động vật máu nóng (heo, bò, gà vịt,…); nhưng vẫn được ăn thủy hải sản và động vật lưỡng cư/bò sát (ếch, rùa,..), trứng gia cầm, uống sữa động vật và các chế phẩm từ sữa.

Riêng A Phủ, để kiêng thịt trong ngày thứ Sáu này, A Phủ đã “tổ chức” chiên một con cá sặc bổi bự chảng do đứa cháu quê Cà Mau tặng trước Tết. Với trình độ đầu bếp thượng đẳng của A Phủ, con cá khô trong chảo đã quậy bắn mỡ đang sôi trúng ngay bờ môi Châu Á mịn màng mọng đỏ của  A Phủ, dù tức thời lấy gói nước đá khô trong tủ lạnh chườm rồi xức kem trị phỏng Neosporin từ Mỹ gởi về, nhưng vẫn bị phù mỏ. Sự cố bị phù mỏ này được A Phủ giữ kín sợ AI nó mà hóng được, nạp vô database rồi sau này hễ tạo ảnh A Phủ lại cho cái mỏ bị phù thì oan uổng lắm thay.  

Lễ Tro (Ash Wesnesday) chính thức được cử hành trong ngày thứ Tư mở đầu mùa Chay Thánh 40 ngày, nên gọi là thứ Tư lễ Tro. Năm 2026, do thứ Tư này nhằm mùng Hai Tết nên Giáo hội Công giáo Việt Nam dời ngày lễ Tro sang thứ Sáu (mùng Bốn Tết). Lễ Tro nhắc nhở cho các tín hữu rằng mùa Chay Thánh đã bắt đầu. Trong thánh lễ có nghi thức xức tro – một á bí tích, theo đó, các tín hữu được linh mục xức chút tro đã làm phép lên trán hay lên đỉnh đầu theo hình Thánh giá. (Mặc dù người ngoài Công giáo không được phép rước lễ, họ vẫn được mời gọi và hoan nghênh việc đón nhận tro thánh trên trán). Tro (được chuẩn bị bằng cách đốt lá dừa, lá cọ của Chúa nhật lễ Lá năm trước) là biểu tượng sự dòn mỏng của con người, nay còn mai mất, nên khi nhận một ít tro, người tín hữu phải nhớ mình là kiếp phù du, con người từ cát bụi mà ra rồi mai cũng trở về thành bụi tro. “Trong Cựu Ước, tro được dùng như dấu chỉ sự khiêm nhường và tính phải chết; đồng thời cũng là dấu chỉ lòng lo buồn và thống hối về tội lỗi.” Còn theo Tân Ước, nghi thức xức tro, mở đầu mùa Chay là mùa thống hối, nhắc bảo mỗi Kitô hữu phải làm mọi việc vì sáng danh Chúa và phục vụ tha nhân, dù là việc làm nhỏ bé nhất.

Lễ Tro là dịp để người Công giáo Việt Nam nhớ lại và chiêm ngẫm lời điệp khúc bài Thánh ca “Hỡi Người Hãy Nhớ” của linh mục Kim Long: “Hỡi người hãy nhớ mình là bụi tro, một mai người sẽ trở về bụi tro.”

A.P.

XIN MỜI BẠN ĐỌC THÊM NHÉ:

Thứ Tư lễ Tro giữ chay kiêng thịt Đoàn khất thực của hành giả ngày đầu ở Malaysia Chúc mừng các bạn nữ nhân Ngày 8-3 R.I.P. chàng trung niên Mai Triều Nguyên Nén tâm hương tưởng nhớ nhà văn – nhà giáo Võ Hồng